{"id":297,"date":"2024-05-15T02:29:52","date_gmt":"2024-05-15T02:29:52","guid":{"rendered":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/?p=297"},"modified":"2026-09-23T18:37:01","modified_gmt":"2026-09-23T18:37:01","slug":"artifitial-eye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/2024\/05\/15\/artifitial-eye\/","title":{"rendered":"L-g\u0127ajn artifi\u010bjali - kemm waslet ix-xjenza fl-2026"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\">L-g\u0127ajn artifi\u010bjali &#8211; kemm waslet ix-xjenza fl-2026<\/h1>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/d0bed0bad0be.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"850\" height=\"642\" data-attachment-id=\"2431\" data-permalink=\"https:\/\/vkrastev1blog.com\/2024\/05\/15\/artifitial-eye\/%d0%be%d0%ba%d0%be\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/d0bed0bad0be.jpg?fit=850%2C642&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"850,642\" data-comments-opened=\"1\" data-image-title=\"\u043e\u043a\u043e\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/d0bed0bad0be.jpg?fit=850%2C642&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/d0bed0bad0be.jpg?resize=850%2C642&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-2431\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Minn impjanti tar-retina g\u0127al retina artifi\u010bjali u trapjant tal-g\u0127ajnejn kollha<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L-idea li tin\u0127oloq g\u0127ajn artifi\u010bjali li tissostitwixxi kompletament l-g\u0127ajn tal-bniedem u ter\u0121a &#8216;dda\u0127\u0127al il-vista lil nies g\u0127omja ilha tappartjeni l-aktar lill-fantaxjenza. F&#8217;dawn l-a\u0127\u0127ar de\u010bennji, madankollu, l-in\u0121inerija bijomedika, il-mikroelettronika, in-newroxjenza u l-intelli\u0121enza artifi\u010bjali gradwalment bdew jibdlu din l-idea f&#8217;kompitu reali ta &#8216;ri\u010berka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Illum, di\u0121\u00e0 je\u017cistu sistemi impjantabbli li kapa\u010bi jipprodu\u010bu sensazzjonijiet vi\u017cwali permezz ta\u2019 stimulazzjoni elettrika tar-retina jew tal-mo\u0127\u0127. \u0120ew \u017cviluppati wkoll retini artifi\u010bjali li jirriprodu\u010bu xi w\u0127ud mill-funzjonijiet tar-retina bijolo\u0121ika. Fl-2025, ir-ri\u017cultati klini\u010bi tas-sistema PRIMA wrew restawr tal-vi\u017cjoni \u010bentrali funzjonali fi proporzjon ta &#8216;pazjenti b&#8217;de\u0121enerazzjoni makulari avvanzata. (<a href=\"https:\/\/www.nejm.org\/doi\/full\/10.1056\/nejmoa2501396?utm_source=chatgpt.com\">New England Journal of Medicine<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">F&#8217;Awwissu 2026, ri\u010berkaturi mill-Universit\u00e0 tax-Xjenza u t-Teknolo\u0121ija ta &#8216;\u0126ong Kong ippubblikata fi <em>Materjali tan-Natura<\/em> sistema \u0121dida msej\u0127a <strong>IL-BRENA<\/strong>, li tirrappre\u017centa retina artifi\u010bjali emisferika b&#8217;ri\u017coluzzjoni g\u0127olja b&#8217;imma\u0121ni b&#8217;kulur s\u0127i\u0127 u kamp vi\u017civ wiesa &#8216;\u0127afna. (<a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41563-026-02685-5?utm_source=chatgpt.com\">Natura<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Minkejja dawn il-kisbiet impressjonanti, mill-2026, ix-xjenza g\u0127ad m&#8217;g\u0127andhiex g\u0127ajn artifi\u010bjali li tista &#8216;titqieg\u0127ed fil-post tal-g\u0127ajn tal-bniedem u tirriprodu\u010bi bis-s\u0127i\u0127 il-funzjonijiet tag\u0127ha.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">X&#8217;inhi e\u017cattament l-g\u0127ajn tal-bniedem?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Biex tifhem il-kumplessit\u00e0 tal-kompitu, wie\u0127ed g\u0127andu j\u017comm f&#8217;mo\u0127\u0127u li l-g\u0127ajn mhix biss kamera bijolo\u0121ika.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L-g\u0127ajn tal-bniedem fiha sistema ottika mag\u0127mula mill-kornea, il-lenti, u strutturi o\u0127ra li jiffokaw id-dawl fuq ir-retina. Ir-retina, min-na\u0127a l-o\u0127ra, mhix sempli\u010bi sensor tad-dawl. Huwa tessut nervu\u017c kumpless li fih fotore\u010betturi &#8211; vireg u koni &#8211; kif ukoll \u0127afna tipi o\u0127ra ta &#8216;\u010belloli tan-nervituri.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L-informazzjoni ri\u010bevuta hija kkonvertita f&#8217;sinjali elettri\u010bi, parzjalment ippro\u010bessati di\u0121\u00e0 fir-retina u mbag\u0127ad tra\u017cmessi permezz tan-nerv ottiku lill-mo\u0127\u0127.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0127alhekk, g\u0127ajn artifi\u010bjali s\u0127i\u0127a g\u0127andha fl-istess \u0127in issolvi diversi problemi differenti ta &#8216;in\u0121inerija u bijolo\u0121i\u010bi:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>li tir\u010bievi d-dawl;<\/li>\n\n\n\n<li>biex tiffoka l-imma\u0121ni;<\/li>\n\n\n\n<li>biex tikkonverti d-dawl f&#8217;sinjali elettri\u010bi;<\/li>\n\n\n\n<li>biex tippro\u010bessa informazzjoni vi\u017cwali;<\/li>\n\n\n\n<li>li tikkodifika din l-informazzjoni b&#8217;mod kompatibbli mas-sistema nervu\u017ca;<\/li>\n\n\n\n<li>biex jittrasmetti sinjali lill-mo\u0127\u0127;<\/li>\n\n\n\n<li>li ta\u0127dem b&#8217;mod sigur fil-\u0121isem tal-bniedem;<\/li>\n\n\n\n<li>li tu\u017ca ammont minimu ta &#8216;ener\u0121ija;<\/li>\n\n\n\n<li>tkun bijokompatibbli;<\/li>\n\n\n\n<li>u jiffunzjona b&#8217;mod affidabbli g\u0127al \u0127afna snin.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Huwa l-a\u0127\u0127ar pass &#8211; il-komunikazzjoni mal-mo\u0127\u0127 tal-bniedem &#8211; li jibqa &#8216;wie\u0127ed mill-akbar ostakli g\u0127all-\u0127olqien ta&#8217; g\u0127ajn artifi\u010bjali kompletament funzjonali.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Il-pro\u0121ett Argus II \u2013 wie\u0127ed mill-ewwel su\u010b\u010bessi kbar<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wie\u0127ed mill-aktar pro\u0121etti famu\u017ci fil-qasam tal-vi\u017cjoni artifi\u010bjali huwa <strong>Sistema ta&#8217; Prote\u017ci tar-Retina Argus II<\/strong>, ori\u0121inarjament \u017cviluppat minn Second Sight Medical Products.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Is-sistema tu\u017ca kamera \u017cg\u0127ira immuntata fuq nu\u010b\u010balijiet. Il-kamera tir\u010bievi imma\u0121ni li ti\u0121i ppro\u010bessata minn pro\u010bessur estern. L-informazzjoni mbag\u0127ad ti\u0121i tra\u017cmessa lil sistema elettronika impjantata li tistimula r-retina permezz ta &#8216;elettrodi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Argus II ir\u010bieva approvazzjoni Ewropea g\u0127all-u\u017cu f&#8217;\u010berti pazjenti b&#8217;telf sever tal-vista min\u0127abba retinite pigmentosa, u fi Frar 2013 ir\u010bieva approvazzjoni mill-FDA tal-Istati Uniti ta\u0127t il-pro\u010bedura ta &#8216;E\u017cenzjoni ta&#8217; Apparat Umanitarju.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Is-sistema kienet turija importanti li impjant elettroniku jista &#8216;jikka\u0121una per\u010bezzjoni vi\u017civa artifi\u010bjali utli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Madankollu, huwa importanti li wie\u0127ed jinnota li l-Argus II mhijiex g\u0127ajn artifi\u010bjali kompluta.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Is-sistema ma tissostitwixxix is-sistema ottika tal-g\u0127ajn, ma tirriprodu\u010bix ir-retina normali u ma tipprovdix vi\u017cjoni naturali.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ukoll, l-Argus II m&#8217;g\u0127adhiex sistema kummer\u010bjali attwali. Il-produzzjoni u l-bejg\u0127 twaqqfu peress li l-i\u017cviluppaturi jiffokaw fuq il-\u0121enerazzjoni li jmiss tat-teknolo\u0121ija tal-vi\u017cjoni artifi\u010bjali. (<a href=\"https:\/\/www.sec.gov\/Archives\/edgar\/data\/1266806\/000156459020040021\/eyes-10q_20200630.htm?utm_source=chatgpt.com\">SEC<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Harvard\/MIT u impjanti subretinali<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Appro\u010b\u010b ta\u2019 ri\u010berka importanti ie\u0127or \u0121ie \u017cviluppat minn timijiet asso\u010bjati ma\u2019 Massachusetts Eye and Ear u l-MIT, inklu\u017ci Joseph Rizzo u John Wyatt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">F&#8217;dan l-appro\u010b\u010b, il-firxa ta &#8216;elettrodi titqieg\u0127ed fl-ispazju subretinali &#8211; ta\u0127t ir-retina.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L-idea hija li l-impjant elettroniku jinsab eqreb lejn l-istruttura naturali tar-retina u jistimula l-bqija ta\u010b-\u010belloli tan-nervituri li jiffunzjonaw.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dan huwa appro\u010b\u010b fundamentalment differenti minn sistemi li jistimulaw direttament i\u010b-\u010belluli tal-ganglion tar-retina.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tali ri\u010berka turi wie\u0127ed mill-prin\u010bipji ewlenin tal-prosteti\u010bi vi\u017cwali moderni: minflok ma tipprova tirrestawra l-organu bijolo\u0121iku kollu, it-teknolo\u0121ija tista &#8216;tevita parti bil-\u0127sara tas-sistema vi\u017cwali u tittrasmetti l-informazzjoni lill-istrutturi newrali li jiffunzjonaw.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">PRIMA &#8211; \u0121enerazzjoni \u0121dida ta &#8216;retina artifi\u010bjali fotovoltajka<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wie\u0127ed mill-aktar appro\u010b\u010bi moderni interessanti huwa <strong>PRIMA<\/strong>, ori\u0121inarjament \u017cviluppat mit-tim ta &#8216;Daniel Palanker fl-Universit\u00e0 ta&#8217; Stanford.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PRIMA ju\u017ca impjant fotovoltajku subretinali \u017cg\u0127ir li jikkonsisti f&#8217;fotodijodi mikroskopi\u010bi multipli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Is-sistema tu\u017ca nu\u010b\u010balijiet spe\u010bjali li fihom kamera u sistema ottika. L-imma\u0121ni li tirri\u017culta hija kkonvertita f&#8217;dawl qrib infra-a\u0127mar u pro\u0121ettata fuq l-impjant.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Photodiodes fl-impjant jikkonvertu impulsi tad-dawl f&#8217;sinjali elettri\u010bi li jistimulaw i\u010b-\u010belloli tan-nervituri fir-retina.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0127alhekk, is-sistema tu\u017ca parti mill-arkitettura newrali naturali tal-g\u0127ajn, aktar milli tipprova tissostitwiha kompletament.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ri\u017cultati klini\u010bi<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ir-ri\u017cultati tal-prova klinika kbira ta &#8216;PRIMA, ippubblikata fi <em>New England Journal of Medicine<\/em>, jirrappre\u017centaw stadju importanti fl-i\u017cvilupp ta &#8216;prote\u017ci tar-retina.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fl-istudju, \u0121ew impjantati 38 pazjent b&#8217;atrofija \u0121eografika min\u0127abba de\u0121enerazzjoni makulari relatata mal-et\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mit-32 pazjent li \u0121ew segwiti fi 12-il xahar, 26 \u2013 jew 81% \u2013 wrew titjib klinikament sinifikanti fl-akutezza tal-vista. (<a href=\"https:\/\/www.nejm.org\/doi\/full\/10.1056\/nejmoa2501396?utm_source=chatgpt.com\">New England Journal of Medicine<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Meta u\u017caw ingrandiment di\u0121itali, xi parte\u010bipanti kisbu akutezza vi\u017cwali li tippermettilhom jaqraw test, inklu\u017ci kotba, tikketti, u o\u0121\u0121etti o\u0127ra ta &#8216;kuljum. (<a href=\"https:\/\/med.stanford.edu\/news\/all-news\/2025\/10\/eye-prosthesis.html?utm_source=chatgpt.com\">Stanford Medi\u010bina<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dan huwa ri\u017cultat estremament importanti, i\u017cda PRIMA g\u0127al darb&#8217;o\u0127ra mhix g\u0127ajn artifi\u010bjali kompluta.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jirrestawra parti limitata tal-funzjoni vi\u017cwali f&#8217;marda spe\u010bifika u ju\u017ca s-sistema vi\u017cwali bijolo\u0121ika li jifdal.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Teknolo\u0121iji tal-Vi\u017cjoni Bijonika<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Appro\u010b\u010b ie\u0127or \u0121ie \u017cviluppat minn <strong>Teknolo\u0121iji tal-Vi\u017cjoni Bijonika (BVT)<\/strong> fl-Awstralja.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Il-kumpanija qed ti\u017cviluppa sistema suprakorojdali fejn l-elettrodi jitqieg\u0127du \u0127dejn id-dahar tal-g\u0127ajn ming\u0127ajr ma tissostitwixxi l-g\u0127ajn nnifisha.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Revi\u017cjonijiet ippubblikati ta &#8216;prote\u017ci tar-retina elettroni\u010bi jiddeskrivu ri\u017cultati klini\u010bi bikrija b&#8217;per\u010bezzjoni \u0127afifa u titjib funzjonali f&#8217;sottosett ta&#8217; pazjenti. Fl-istess \u0127in, is-sistema ma r\u010bevietx approvazzjoni regolatorja b\u0127ala sostitut disponibbli b&#8217;mod wiesa &#8216;g\u0127all-g\u0127ajn tal-bniedem. (<a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC12994432\/?utm_source=chatgpt.com\">PubMed \u010aentrali (PMC)<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">It-teknolo\u0121ija turi triq o\u0127ra possibbli g\u0127all-vi\u017cjoni artifi\u010bjali &#8211; stimulazzjoni elettrika tas-sistema vi\u017civa, ming\u0127ajr ma tissostitwixxi fi\u017cikament l-organu kollu tal-g\u0127ajnejn.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Orion &#8211; tevita l-g\u0127ajn<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Huwa appro\u010b\u010b sa\u0127ansitra aktar radikali <strong>Sistema Vi\u017cwali tal-Prote\u017ci Kortikali Orion<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Minflok ma tpo\u0121\u0121i impjant elettroniku fl-g\u0127ajn, is-sistema g\u0127andha l-g\u0127an li tevita l-g\u0127ajn bil-\u0127sara u tistimula direttament il-korti\u010bi vi\u017cwali tal-mo\u0127\u0127.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">F&#8217;dan l-appro\u010b\u010b, il-kamera tir\u010bievi informazzjoni dwar l-ambjent, u sistema elettronika tikkonverti l-informazzjoni f&#8217;impulsi elettri\u010bi li ji\u0121u mitmug\u0127a g\u0127al elettrodi impjantati fi\u017c-\u017cona tal-korti\u010bi vi\u017cwali.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dan huwa spe\u010bjalment interessanti f&#8217;mard fejn mhux biss ir-retina i\u017cda wkoll partijiet o\u0127ra tal-g\u0127ajn huma m\u0127assra serjament.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Skont l-informazzjoni ma\u0127ru\u0121a mill-i\u017cviluppaturi, l-istudju kliniku bikri ta &#8216;sitt snin ta&#8217; Orion intemm f&#8217;Marzu 2025, bil-g\u0127an tal-fa\u017ci li jmiss tal-i\u017cvilupp kliniku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Orion juri li l-&#8220;g\u0127ajn artifi\u010bjali&#8221; tal-\u0121ejjieni ma tistax fil-fatt tkun limitata g\u0127all-g\u0127ajn nnifisha. Jista&#8217; jirrappre\u017centa sistema s\u0127i\u0127a:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>kamera \u2192 pro\u010bessur \u2192 kodi\u010bi newrali \u2192 impjant tal-mo\u0127\u0127 \u2192 korti\u010bi vi\u017cwali<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">\u0120enerazzjoni \u0121dida: THE-BRENA \u2013 retina artifi\u010bjali b&#8217;vi\u017cjoni s\u0127i\u0127a bil-kulur<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">F&#8217;Awwissu 2026 fir-rivista <em>Materjali tan-Natura<\/em> \u0121ie ppubblikat \u017cvilupp partikolarment interessanti minn tim mill-Universit\u00e0 tax-Xjenza u t-Teknolo\u0121ija ta&#8217; \u0126ong Kong.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ir-ri\u010berkaturi jippre\u017centaw sistema bijo-ispirata msej\u0127a <strong>IL-BRENA<\/strong>, ibba\u017cata fuq retina artifi\u010bjali emisferika.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">It-teknolo\u0121ija g\u0127andha:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>367,500 pixel;<\/li>\n\n\n\n<li>densit\u00e0 1,905 pixel kull pulzier;<\/li>\n\n\n\n<li>imma\u0121ni bil-kulur s\u0127i\u0127;<\/li>\n\n\n\n<li>firxa spettrali minn madwar 300 sa 800 nm;<\/li>\n\n\n\n<li>kamp vi\u017civ ta&#8217; aktar minn 160\u00b0;<\/li>\n\n\n\n<li>ippro\u010bessar tal-moviment direttament fis-sensorju. (<a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41563-026-02685-5?utm_source=chatgpt.com\">Natura<\/a>)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Partikolarment interessanti hija li s-sistema tu\u017ca struttura emisferika mg\u0127aw\u0121a simili g\u0127all-\u0121eometrija tar-retina umana.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">F&#8217;kamera tradizzjonali, is-sensor \u010batt u s-sistema ottika g\u0127andhom jikkumpensaw g\u0127al diversi aberrazzjonijiet otti\u010bi. Bid-disinn emisferiku, xi w\u0127ud minn dawn il-limitazzjonijiet jistg\u0127u jitnaqqsu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Is-sistema wriet ukoll tnaqqis sinifikanti fil-fluss ta &#8216;informazzjoni me\u0127tie\u0121 waqt l-iskoperta tal-moviment, bl-awturi jirrappurtaw aktar minn 99.95% rekwi\u017citi ta&#8217; bandwidth aktar baxxi meta mqabbla mal-ippro\u010bessar tradizzjonali bba\u017cati fuq il-qafas fl-esperiment partikolari. (<a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41563-026-02685-5?utm_source=chatgpt.com\">Natura<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Madankollu, huwa importanti li ji\u0121i enfasizzat li THE-BRENA hija <strong>sensor vi\u017cwali artifi\u010bjali bijo-ispirat<\/strong>, mhux g\u0127ajn artifi\u010bjali impjantata fil-bniedem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Din id-distinzjoni hija essenzjali.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">L-ewwel trapjant ta &#8216;g\u0127ajn umana s\u0127i\u0127a<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B&#8217;mod parallel mal-i\u017cvilupp tal-g\u0127ajnejn elettroni\u010bi, qed ji\u0121i \u017cviluppat appro\u010b\u010b xjentifiku estremament interessanti &#8211; it-trapjant ta &#8216;g\u0127ajn bijolo\u0121ika s\u0127i\u0127a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">F&#8217;Mejju 2023, tim f&#8217;NYU Langone Health wettaq l-ewwel trapjant mag\u0127ruf ta&#8217; su\u010b\u010bess fid-dinja ta&#8217; g\u0127ajn umana s\u0127i\u0127a flimkien ma&#8217; trapjant ta&#8217; parti mill-wi\u010b\u010b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Il-pazjent Aaron James tilef g\u0127ajnejh u porzjon sinifikanti ta\u2019 wi\u010b\u010bu f\u2019xokk elettriku qawwi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Matul l-operazzjoni, it-tobba trapjant l-g\u0127ajn kollha, is-sokit tal-g\u0127ajnejn u n-nerv ottiku flimkien ma &#8216;tessuti o\u0127ra. L-operazzjoni ddum madwar 21 sieg\u0127a. (<a href=\"https:\/\/nyulangone.org\/news\/nyu-langone-health-performs-worlds-first-whole-eye-partial-face-transplant?utm_source=chatgpt.com\">NYU Langone Health<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ir-ri\u017cultat huwa notevoli mil-lat tal-medi\u010bina tat-trapjant.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L-g\u0127ajn trapjantata tibqa\u2019 vijabbli. \u0120ew osservati provvista normali tad-demm u fluss tad-demm lejn ir-retina, u xi w\u0127ud mill-fotore\u010betturi &#8211; vireg u koni &#8211; baqg\u0127u \u0127ajjin. (<a href=\"https:\/\/nyulangone.org\/news\/worlds-first-whole-eye-partial-face-transplant-recipient-achieves-remarkable-recovery-viable-eye-one-year-after-landmark-surgery?utm_source=chatgpt.com\">NYU Langone Health<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I\u017cda l-pazjent ma rkuprax il-vista bl-g\u0127ajn trapjantata.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dan huwa wie\u0127ed mill-aktar fatti xjentifi\u010bi importanti fl-istorja tat-trapjant tal-g\u0127ajnejn.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">G\u0127aliex l-irkupru tan-nervituri otti\u010bi huwa daqshekk diffi\u010bli?<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In-nerv ottiku mhuwiex kejbil ordinarju.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fiha numru kbir ta\u2019 fibri tan-nervituri li jg\u0127aqqdu r-retina ma\u2019 diversi strutturi fil-mo\u0127\u0127.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fi trapjant tal-g\u0127ajnejn, it-tobba jistg\u0127u jirrestawraw:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>il-provvista tad-demm;<\/li>\n\n\n\n<li>il-po\u017cizzjoni mekkanika tal-g\u0127ajn;<\/li>\n\n\n\n<li>Strutturi anatomi\u010bi;<\/li>\n\n\n\n<li>parti mit-tessuti;<\/li>\n\n\n\n<li>il-funzjonament tar-retina.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I\u017cda dan ma jfissirx awtomatikament li l-informazzjoni mir-retina tista &#8217;til\u0127aq il-mo\u0127\u0127 b&#8217;mod funzjonali.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Huwa me\u0127tie\u0121 li l-fibri tan-nervituri jg\u0127aqqdu sew mas-sistema nervu\u017ca \u010bentrali u li jirrestawraw il-mog\u0127dijiet newrali kumplessi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Din hija wa\u0127da mir-ra\u0121unijiet ewlenin g\u0127aliex l-g\u0127ajn trapjantata ta\u2019 Aaron James baqg\u0127et vijabbli i\u017cda ma rrestawratx il-vista.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Il-Programm Kbir tat-Trapjant tal-G\u0127ajnejn Umani<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Il-kisba ta &#8216;NYU Langone tistabbilixxi l-istadju g\u0127al ri\u010berka fuq skala akbar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fl-2024, l-A\u0121enzija ta &#8216;Pro\u0121etti ta&#8217; Ri\u010berka Avvanzata tal-Istati Uniti g\u0127as-Sa\u0127\u0127a (ARPA-H) nediet il-programm <strong>Trapjant ta&#8217; Allografts tal-G\u0127ajnejn Umani (THEA)<\/strong> b&#8217;finanzjament potenzjali sa US$132 miljun.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L-g\u0127an huwa li ji\u0121u \u017cviluppati metodi g\u0127al trapjant b&#8217;su\u010b\u010bess ta &#8216;g\u0127ajn umana s\u0127i\u0127a, li fil-futur tista&#8217; ter\u0121a &#8216;tirrestawra l-vi\u017cjoni. (<a href=\"https:\/\/www.ucihealth.org\/blog\/2026\/07\/whole-eye-transplant-research?utm_source=chatgpt.com\">ucihealth.org<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fl-2025, NYU Langone \u0127abbret ukoll parte\u010bipazzjoni fi pro\u0121ett fuq skala kbira b&#8217;aktar minn 40 xjenzat, tabib u rappre\u017centant tal-industrija mmirati biex jag\u0127mlu t-trapjant tal-g\u0127ajnejn kollha terapija possibbli li tirrestawra l-vista. (<a href=\"https:\/\/nyulangone.org\/news\/nyu-langone-part-56-million-award-project-make-vision-restoring-whole-eye-transplants-reality?utm_source=chatgpt.com\">NYU Langone Health<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dan juri li x-xjenza m&#8217;g\u0127adhiex tqis it-trapjant tal-g\u0127ajnejn kollha b\u0127ala possibbilt\u00e0 teoretika.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">G\u0127ajnejn artifi\u010bjali elettroni\u010bi kontra trapjant bijolo\u0121iku<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I\u017c-\u017cew\u0121 appro\u010b\u010bi ewlenin huma fundamentalment differenti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>L-g\u0127ajn artifi\u010bjali elettronika<\/strong> tentattivi biex jissostitwixxu l-funzjoni tas-sistema vi\u017civa bijolo\u0121ika permezz ta &#8216;elettronika, sensuri, algoritmi komputazzjonali, u newrostimulazzjoni.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>It-trapjant ta&#8217; g\u0127ajn s\u0127i\u0127a<\/strong> jipprova jippreserva l-organu vi\u017cwali bijolo\u0121iku u jirrestawra l-konnessjoni tieg\u0127u mas-sistema nervu\u017ca.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fil-futur, huwa possibbli li dawn i\u017c-\u017cew\u0121 appro\u010b\u010bi ji\u0121u kkombinati.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pere\u017cempju, sistema futura tista&#8217; tinkludi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ottika artifi\u010bjali \u2192 retina artifi\u010bjali \u2192 interface newrali \u2192 nerv ottiku \u2192 mo\u0127\u0127<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">jew:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>kamera \u2192 Ippro\u010bessar AI \u2192 impjant tal-mo\u0127\u0127 \u2192 korti\u010bi vi\u017cwali<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">It-tielet g\u0127a\u017cla hija g\u0127ajn trapjantata bijolo\u0121ikament meg\u0127juna minn medi\u010bina ri\u0121enerattiva u teknolo\u0121iji ta &#8217;tiswija tan-nervituri otti\u010bi.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">X&#8217;inhu nieqes mill-g\u0127ajn artifi\u010bjali moderna?<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Minkejja progress tremend, hemm differenza fundamentali bejn il-prosteti\u010bi moderni u l-vi\u017cjoni umana.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L-g\u0127ajn tal-bniedem u l-mo\u0127\u0127 ja\u0127dmu b\u0127ala sistema wa\u0127da.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ir-retina tal-bniedem twettaq pro\u010bessar minn qabel kumpless ta &#8216;informazzjoni vi\u017civa anki qabel ma s-sinjali jil\u0127qu l-mo\u0127\u0127. Is-sistema g\u0127andha firxa dinamika enormi, tadatta g\u0127ad-dawl, tiskopri moviment, kulur u kuntrast u ta\u0127dem kontinwament b&#8217;konsum ta &#8216;ener\u0121ija estremament baxx.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prote\u017ci elettroni\u010bi moderni g\u0127adhom ma jistg\u0127ux jirriprodu\u010bu din il-funzjonalit\u00e0 kollha.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">F&#8217;\u0127afna minnhom, il-per\u010bezzjoni vi\u017cwali hija limitata g\u0127al punti ta &#8216;dawl, forom, kontorni, jew imma\u0121ini b&#8217;ri\u017coluzzjoni relattivament baxxa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PRIMA tirrappre\u017centa pass sinifikanti &#8216;l quddiem peress li tippermetti lil xi pazjenti jaqraw it-test, i\u017cda wkoll ma tirrestawrax il-vista normali. (<a href=\"https:\/\/www.nejm.org\/doi\/full\/10.1056\/nejmoa2501396?utm_source=chatgpt.com\">New England Journal of Medicine<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Tista &#8216;l-g\u0127ajn artifi\u010bjali ssir a\u0127jar mill-g\u0127ajn tal-bniedem?<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Minn perspettiva ta &#8216;in\u0121inerija, dan huwa kun\u010bettwalment possibbli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sistema ta&#8217; vi\u017cjoni artifi\u010bjali tal-\u0121ejjieni tista&#8217; potenzjalment tara f&#8217;meded lil hinn mill-ispettru vi\u017cibbli tal-bniedem, pere\u017cempju fil-medda ta&#8217; infrared qrib.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hija setg\u0127et ikollha:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u017bum ottiku jew di\u0121itali;<\/li>\n\n\n\n<li>spinta awtomatika f&#8217;dawl baxx;<\/li>\n\n\n\n<li>vi\u017cjoni infra-a\u0127mar;<\/li>\n\n\n\n<li>kamp vi\u017civ ultra wiesa&#8217;;<\/li>\n\n\n\n<li>Rikonoxximent tal-o\u0121\u0121ett AI;<\/li>\n\n\n\n<li>kejl dirett tad-distanzi;<\/li>\n\n\n\n<li>re\u0121istrazzjoni ta&#8217; imma\u0121ni;<\/li>\n\n\n\n<li>Komunikazzjoni ming\u0127ajr fili;<\/li>\n\n\n\n<li>ottika adattiva.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">F&#8217;dan is-sens, l-g\u0127ajn artifi\u010bjali futura tista &#8216;tkun mhux biss kopja tal-g\u0127ajn tal-bniedem, i\u017cda <strong>sistema ta &#8216;vi\u017cjoni bijonika b&#8217;kapa\u010bitajiet li l-vi\u017cjoni naturali ma tippossjedix<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Madankollu, din g\u0127adha perspettiva xjentifika u teknolo\u0121ika, mhux realt\u00e0 klinika.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">L-istat tat-teknolo\u0121ija fl-2026<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Minn Settembru 2026, jistg\u0127u ji\u0121u distinti diversi livelli differenti ta&#8217; \u017cvilupp:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><th>Teknolo\u0121ija<\/th><th>Kundizzjoni<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>Argus II<\/td><td>Prote\u017ci tar-retina ppruvata storikament; il-produzzjoni titwaqqaf<\/td><\/tr><tr><td>PRIMA<\/td><td>Teknolo\u0121ija ppruvata klinikament biex tirrestawra vi\u017cjoni funzjonali limitata<\/td><\/tr><tr><td>Teknolo\u0121iji tal-Vi\u017cjoni Bijonika<\/td><td>\u017bvilupp ta&#8217; sistemi impjantabbli g\u0127al vi\u017cjoni artifi\u010bjali<\/td><\/tr><tr><td>Orion<\/td><td>\u017bvilupp ta&#8217; prote\u017ci vi\u017cwali kortikali<\/td><\/tr><tr><td>IL-BRENA<\/td><td>Retina\/sensor vi\u017cwali artifi\u010bjali b&#8217;ri\u017coluzzjoni g\u0127olja bijo-ispirati<\/td><\/tr><tr><td>Trapjant tal-g\u0127ajnejn kollha<\/td><td>Intwera fil-bniedem, i\u017cda ming\u0127ajr irkupru tal-vista<\/td><\/tr><tr><td>G\u0127ajnejn artifi\u010bjali elettroni\u010bi kompletament funzjonali<\/td><td>G\u0127adu mhux miksub<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Il-fruntiera kbira li jmiss &#8211; il-konnessjoni bejn il-magna u l-mo\u0127\u0127<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Il-problema ewlenija m&#8217;g\u0127adhiex biss il-\u0127olqien ta &#8216;kamera li tidher qisha g\u0127ajn umana.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Il-mikroelettronika moderna tista &#8216;to\u0127loq sensuri vi\u017cwali estremament sensittivi. Is-sensuri emisferi\u010bi l-\u0121odda jistg\u0127u sa\u0127ansitra jimitaw il-\u0121eometrija tar-retina u jippro\u010bessaw l-informazzjoni vi\u017cwali direttament fis-sensor. (<a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41563-026-02685-5?utm_source=chatgpt.com\">Natura<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L-isfida vera hija li to\u0127loq il- <strong>interface newrali<\/strong>, li tista &#8216;tittradu\u010bi b&#8217;mod affidabbli l-imma\u0121ni elettronika f&#8217;sinjali newrali li jinftiehmu mill-mo\u0127\u0127 tal-bniedem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dan je\u0127tie\u0121 fehim mhux biss ta &#8216;l-ottika, i\u017cda wkoll ta&#8217;:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>newrofi\u017cjolo\u0121ija;<\/li>\n\n\n\n<li>kodifikazzjoni newrali;<\/li>\n\n\n\n<li>Ippro\u010bessar sinaptiku;<\/li>\n\n\n\n<li>plastikit\u00e0 tal-mo\u0127\u0127;<\/li>\n\n\n\n<li>ir-ri\u0121enerazzjoni tat-tessut tan-nervituri;<\/li>\n\n\n\n<li>materjali bijokompatibbli;<\/li>\n\n\n\n<li>mikroelettronika;<\/li>\n\n\n\n<li>intelli\u0121enza artifi\u010bjali.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Huwa g\u0127alhekk li l-g\u0127ajn artifi\u010bjali hija \u0127afna aktar minn kamera sempli\u010bi mqieg\u0127da fl-orbita tal-bniedem.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Konklu\u017cjoni<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L-i\u017cvilupp tal-vi\u017cjoni artifi\u010bjali f&#8217;dawn l-a\u0127\u0127ar de\u010bennji wera progress notevoli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Argus II wera li sistema elettronika tista &#8216;to\u0127loq per\u010bezzjoni vi\u017civa artifi\u010bjali. PRIMA g\u0127amlet pass kbir ie\u0127or billi wriet ir-restawr tal-vi\u017cjoni \u010bentrali funzjonali f&#8217;sottogrupp ta&#8217; pazjenti b&#8217;de\u0121enerazzjoni makulari severa. Sistemi kortikali b\u0127al Orion qed ifittxu mod kif jevitaw l-g\u0127ajn bil-\u0127sara u jintera\u0121ixxu direttament mal-mo\u0127\u0127. Sadanittant, retini artifi\u010bjali \u0121odda bijo-ispirati, b\u0127al THE-BRENA, ippubblikati fl-2026, juru kemm it-teknolo\u0121ija tas-sensuri vi\u017cwali nnifisha qed tevolvi malajr. (<a href=\"https:\/\/www.nejm.org\/doi\/full\/10.1056\/nejmoa2501396?utm_source=chatgpt.com\">New England Journal of Medicine<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B&#8217;mod parallel, l-ewwel trapjant ta &#8216;g\u0127ajn umana s\u0127i\u0127a wera li huwa possibbli li l-organu tal-g\u0127ajnejn innifsu ji\u0121i trapjant u jibqa&#8217; vijabbli, i\u017cda r-restawr tal-vi\u017cjoni je\u0127tie\u0121 li r-restawr b&#8217;su\u010b\u010bess tal-konnessjoni estremament kumplessa bejn l-g\u0127ajn u l-mo\u0127\u0127. (<a href=\"https:\/\/nyulangone.org\/news\/worlds-first-whole-eye-partial-face-transplant-recipient-achieves-remarkable-recovery-viable-eye-one-year-after-landmark-surgery?utm_source=chatgpt.com\">NYU Langone Health<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0127alhekk biex <strong>2026, g\u0127ad m&#8217;hemm l-ebda g\u0127ajn artifi\u010bjali li tista &#8217;tissostitwixxi kompletament l-g\u0127ajn tal-bniedem u tirrestawra l-vi\u017cjoni normali tal-bniedem<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I\u017cda l-istampa xjentifika hija di\u0121\u00e0 differenti minn g\u0127axar jew g\u0127oxrin sena ilu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Illum, ix-xjentisti g\u0127andhom prote\u017ci tar-retina li ja\u0127dmu, retini artifi\u010bjali, interfaces tal-mo\u0127\u0127, sensuri vi\u017cwali bijo-ispirati b&#8217;ri\u017coluzzjoni g\u0127olja, u l-ewwel ka\u017c ippruvat ta &#8216;g\u0127ajn umana s\u0127i\u0127a trapjantata.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Il-pass kbir li jmiss se jkun li dawn it-teknolo\u0121iji jin\u0121iebu flimkien f&#8217;sistema wa\u0127da li mhux biss tipper\u010bepixxi d-dawl, i\u017cda tibdel id-dawl f&#8217; <strong>per\u010bezzjoni vi\u017cwali s\u0127i\u0127a li tinftiehem mill-mo\u0127\u0127 tal-bniedem<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Imbag\u0127ad l-g\u0127ajn artifi\u010bjali ma tibqax biss prote\u017ci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Se jkun tip \u0121did <strong>organu tal-vi\u017cjoni bijonika<\/strong>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Artificial eye &#8211; kemm waslet ix-scientifica fl-2026 Minn immilan tar-retina \u0127al retina artifi\u010bjali u trapjant tal-o\u0127nih alla L-idea li tin\u0127oloq ea\u0127n artifi\u010bjali li tisbyrtyxxi kompletament l-ea\u0127n tal-omingu u toja &#8216;dg\u0127am l-aktar il-vista li tiffoka l-g\u0127aqda tal-poplu. F&#8217;dawn l-aftere de\u010bennji, madankollu, l-ingeniere bijomedika, il-mikroeletronika, in-neuroscientifica u l-intelli\u0121enza artifi\u010bjali gradwalment bdiet tinbidel din l-idea f&#8217;computi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":65283547,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_wpcom_ai_launchpad_first_post":false,"_jetpack_hide_featured_image":false,"_jetpack_featured_image_duplicate_dismissed":0,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":false,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[792630314],"tags":[771609254,792630320],"class_list":["post-297","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-organi-artificjali-kemm-waslet-ix-xjenza-fl-2026","tag-ghajn-artificjali","tag-792630320"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4CoHV-4N","jetpack-related-posts":[{"id":291,"url":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/2024\/05\/15\/artifitial-ear\/","url_meta":{"origin":297,"position":0},"title":"Il-widna artifi\u010bjali - kemm waslet ix-xjenza fl-2026","author":"vkrastev2014","date":"15.05.2024","format":false,"excerpt":"\u0418\u0437\u043a\u0443\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u043e\u0442\u043e \u0443\u0445\u043e \u2013 \u0434\u043e\u043a\u044a\u0434\u0435 \u0435 \u0434\u043e\u0441\u0442\u0438\u0433\u043d\u0430\u043b\u0430 \u043d\u0430\u0443\u043a\u0430\u0442\u0430 \u043f\u0440\u0435\u0437 2026 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430 \u041e\u0442 \u043a\u043e\u0445\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0438\u043c\u043f\u043b\u0430\u043d\u0442\u0438 \u0434\u043e \u043d\u0430\u043f\u044a\u043b\u043d\u043e \u0438\u043c\u043f\u043b\u0430\u043d\u0442\u0438\u0440\u0443\u0435\u043c\u043e\u0442\u043e \u0431\u0438\u043e\u043d\u0438\u0447\u043d\u043e \u0443\u0445\u043e \u0427\u043e\u0432\u0435\u0448\u043a\u043e\u0442\u043e \u0443\u0445\u043e \u0435 \u0435\u0434\u0438\u043d \u043e\u0442 \u043d\u0430\u0439-\u0441\u043b\u043e\u0436\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0435\u043d\u0437\u043e\u0440\u043d\u0438 \u043e\u0440\u0433\u0430\u043d\u0438 \u0432 \u0447\u043e\u0432\u0435\u0448\u043a\u043e\u0442\u043e \u0442\u044f\u043b\u043e. \u0422\u043e \u043d\u0435 \u0441\u0430\u043c\u043e \u0443\u043b\u0430\u0432\u044f \u0437\u0432\u0443\u043a\u043e\u0432\u0438\u0442\u0435 \u0432\u044a\u043b\u043d\u0438 \u043e\u0442 \u043e\u043a\u043e\u043b\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0441\u0440\u0435\u0434\u0430, \u043d\u043e \u0438 \u0433\u0438 \u043f\u0440\u0435\u043e\u0431\u0440\u0430\u0437\u0443\u0432\u0430 \u0432 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u0438 \u0441\u0438\u0433\u043d\u0430\u043b\u0438, \u043a\u043e\u0438\u0442\u043e \u043d\u0435\u0440\u0432\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0441\u0438\u0441\u0442\u0435\u043c\u0430 \u0438 \u043c\u043e\u0437\u044a\u043a\u044a\u0442\u2026","rel":"","context":"In &quot;Organi artifi\u010bjali - kemm waslet ix-xjenza fl-2026&quot;","block_context":{"text":"Organi artifi\u010bjali - kemm waslet ix-xjenza fl-2026","link":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/category\/organi-artificjali-kemm-waslet-ix-xjenza-fl-2026\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/d183d185d0be.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/d183d185d0be.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/d183d185d0be.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/d183d185d0be.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":2438,"url":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/2026\/09\/23\/%d0%b8%d0%b7%d0%ba%d1%83%d1%81%d1%82%d0%b2%d0%b5%d0%bd%d0%b8%d1%8f%d1%82-%d0%b1%d1%8a%d0%b1%d1%80%d0%b5%d0%ba-%d0%b4%d0%be%d0%ba%d1%8a%d0%b4%d0%b5-%d0%b5-%d0%b4%d0%be%d1%81%d1%82%d0%b8%d0%b3\/","url_meta":{"origin":297,"position":1},"title":"Il-kliewi artifi\u010bjali - kemm waslet ix-xjenza fl-2026","author":"vkrastev2014","date":"23.09.2026","format":false,"excerpt":"\u0418\u0437\u043a\u0443\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u0438\u044f\u0442 \u0431\u044a\u0431\u0440\u0435\u043a \u2013 \u0434\u043e\u043a\u044a\u0434\u0435 \u0435 \u0434\u043e\u0441\u0442\u0438\u0433\u043d\u0430\u043b\u0430 \u043d\u0430\u0443\u043a\u0430\u0442\u0430 \u043f\u0440\u0435\u0437 2026 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430 \u041c\u043e\u0436\u0435 \u043b\u0438 \u043d\u0430\u0443\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0434\u0430 \u0441\u044a\u0437\u0434\u0430\u0434\u0435 \u0438\u0437\u043a\u0443\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d \u0431\u044a\u0431\u0440\u0435\u043a, \u043a\u043e\u0439\u0442\u043e \u043d\u0430\u043f\u044a\u043b\u043d\u043e \u0434\u0430 \u0437\u0430\u043c\u0435\u0441\u0442\u0438 \u0447\u043e\u0432\u0435\u0448\u043a\u0438\u044f? \u0411\u044a\u0431\u0440\u0435\u0446\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0430 \u0435\u0434\u043d\u0438 \u043e\u0442 \u043d\u0430\u0439-\u0441\u043b\u043e\u0436\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043e\u0440\u0433\u0430\u043d\u0438 \u0432 \u0447\u043e\u0432\u0435\u0448\u043a\u043e\u0442\u043e \u0442\u044f\u043b\u043e. \u0422\u0435 \u043d\u0435 \u043f\u0440\u043e\u0441\u0442\u043e \u0444\u0438\u043b\u0442\u0440\u0438\u0440\u0430\u0442 \u043a\u0440\u044a\u0432\u0442\u0430. \u041e\u0441\u0432\u0435\u043d \u0447\u0435 \u043f\u0440\u0435\u043c\u0430\u0445\u0432\u0430\u0442 \u043e\u0442\u043f\u0430\u0434\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0432\u0435\u0449\u0435\u0441\u0442\u0432\u0430 \u0438 \u0438\u0437\u043b\u0438\u0448\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0432\u043e\u0434\u0430, \u0442\u0435 \u0443\u0447\u0430\u0441\u0442\u0432\u0430\u0442 \u0432 \u0440\u0435\u0433\u0443\u043b\u0438\u0440\u0430\u043d\u0435\u0442\u043e \u043d\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u043e\u043b\u0438\u0442\u0438\u0442\u0435,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Organi artifi\u010bjali - kemm waslet ix-xjenza fl-2026&quot;","block_context":{"text":"Organi artifi\u010bjali - kemm waslet ix-xjenza fl-2026","link":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/category\/organi-artificjali-kemm-waslet-ix-xjenza-fl-2026\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/d0b1d18ad0b1d180d0b5d0ba.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":2440,"url":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/2026\/09\/23\/%d0%b8%d0%b7%d0%ba%d1%83%d1%81%d1%82%d0%b2%d0%b5%d0%bd%d0%b8%d1%8f%d1%82-%d0%b1%d1%8f%d0%bb-%d0%b4%d1%80%d0%be%d0%b1-%d0%b4%d0%be%d0%ba%d1%8a%d0%b4%d0%b5-%d0%b5-%d0%b4%d0%be%d1%81%d1%82\/","url_meta":{"origin":297,"position":2},"title":"Il-pulmun artifi\u010bjali - kemm waslet ix-xjenza fl-2026","author":"vkrastev2014","date":"23.09.2026","format":false,"excerpt":"\u0418\u0437\u043a\u0443\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u0438\u044f\u0442 \u0431\u044f\u043b \u0434\u0440\u043e\u0431 \u2013 \u0434\u043e\u043a\u044a\u0434\u0435 \u0435 \u0434\u043e\u0441\u0442\u0438\u0433\u043d\u0430\u043b\u0430 \u043d\u0430\u0443\u043a\u0430\u0442\u0430 \u043f\u0440\u0435\u0437 2026 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430 \u041c\u043e\u0436\u0435 \u043b\u0438 \u0434\u0430 \u0431\u044a\u0434\u0435 \u0441\u044a\u0437\u0434\u0430\u0434\u0435\u043d \u0443\u0440\u0435\u0434, \u043a\u043e\u0439\u0442\u043e \u043d\u0430\u043f\u044a\u043b\u043d\u043e \u0434\u0430 \u0437\u0430\u043c\u0435\u043d\u0438 \u0431\u0435\u043b\u0438\u0442\u0435 \u0434\u0440\u043e\u0431\u043e\u0432\u0435? \u0411\u0435\u043b\u0438\u0442\u0435 \u0434\u0440\u043e\u0431\u043e\u0432\u0435 \u0441\u0430 \u0435\u0434\u0438\u043d \u043e\u0442 \u043d\u0430\u0439-\u0441\u043b\u043e\u0436\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043e\u0440\u0433\u0430\u043d\u0438 \u0432 \u0447\u043e\u0432\u0435\u0448\u043a\u043e\u0442\u043e \u0442\u044f\u043b\u043e. \u0422\u044f\u0445\u043d\u0430\u0442\u0430 \u043e\u0441\u043d\u043e\u0432\u043d\u0430 \u0437\u0430\u0434\u0430\u0447\u0430 \u0438\u0437\u0433\u043b\u0435\u0436\u0434\u0430 \u0441\u0440\u0430\u0432\u043d\u0438\u0442\u0435\u043b\u043d\u043e \u043f\u0440\u043e\u0441\u0442\u0430 \u2013 \u0434\u0430 \u0432\u043a\u0430\u0440\u0432\u0430\u0442 \u043a\u0438\u0441\u043b\u043e\u0440\u043e\u0434 \u0432 \u043a\u0440\u044a\u0432\u0442\u0430 \u0438 \u0434\u0430 \u043e\u0442\u0441\u0442\u0440\u0430\u043d\u044f\u0432\u0430\u0442 \u0432\u044a\u0433\u043b\u0435\u0440\u043e\u0434\u043d\u0438\u044f \u0434\u0438\u043e\u043a\u0441\u0438\u0434.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Organi artifi\u010bjali - kemm waslet ix-xjenza fl-2026&quot;","block_context":{"text":"Organi artifi\u010bjali - kemm waslet ix-xjenza fl-2026","link":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/category\/organi-artificjali-kemm-waslet-ix-xjenza-fl-2026\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/d0b1d18fd0bbd0b4d180d0bed0b1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/d0b1d18fd0bbd0b4d180d0bed0b1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/d0b1d18fd0bbd0b4d180d0bed0b1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/d0b1d18fd0bbd0b4d180d0bed0b1.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":288,"url":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/2024\/05\/15\/artificial-heart\/","url_meta":{"origin":297,"position":3},"title":"Il-qalb artifi\u010bjali - kemm waslet ix-xjenza fl-2026","author":"vkrastev2014","date":"15.05.2024","format":false,"excerpt":"\u0418\u0437\u043a\u0443\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u043e\u0442\u043e \u0441\u044a\u0440\u0446\u0435 \u2013 \u0434\u043e\u043a\u044a\u0434\u0435 \u0435 \u0434\u043e\u0441\u0442\u0438\u0433\u043d\u0430\u043b\u0430 \u043d\u0430\u0443\u043a\u0430\u0442\u0430 \u043f\u0440\u0435\u0437 2026 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430 \u041e\u0442 \u0432\u0440\u0435\u043c\u0435\u043d\u043d\u0430 \u0437\u0430\u043c\u044f\u043d\u0430 \u043d\u0430 \u0441\u044a\u0440\u0446\u0435\u0442\u043e \u0434\u043e \u043d\u0430\u043f\u044a\u043b\u043d\u043e \u0438\u043c\u043f\u043b\u0430\u043d\u0442\u0438\u0440\u0443\u0435\u043c\u043e \u0431\u0438\u043e\u043d\u0438\u0447\u043d\u043e \u0441\u044a\u0440\u0446\u0435 \u0427\u043e\u0432\u0435\u0448\u043a\u043e\u0442\u043e \u0441\u044a\u0440\u0446\u0435 \u0435 \u0435\u0434\u0438\u043d \u043e\u0442 \u043d\u0430\u0439-\u0432\u0430\u0436\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043e\u0440\u0433\u0430\u043d\u0438 \u0432 \u0447\u043e\u0432\u0435\u0448\u043a\u043e\u0442\u043e \u0442\u044f\u043b\u043e. \u0422\u043e \u0440\u0430\u0431\u043e\u0442\u0438 \u043d\u0435\u043f\u0440\u0435\u043a\u044a\u0441\u043d\u0430\u0442\u043e \u043e\u0442 \u043c\u043e\u043c\u0435\u043d\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u0440\u0430\u0436\u0434\u0430\u043d\u0435\u0442\u043e \u0434\u043e \u043a\u0440\u0430\u044f \u043d\u0430 \u0436\u0438\u0432\u043e\u0442\u0430, \u0438\u0437\u043f\u043e\u043c\u043f\u0432\u0430\u0439\u043a\u0438 \u043a\u0440\u044a\u0432 \u043a\u044a\u043c \u0431\u0435\u043b\u0438\u0442\u0435 \u0434\u0440\u043e\u0431\u043e\u0432\u0435 \u0438 \u0432\u0441\u0438\u0447\u043a\u0438 \u043e\u0441\u0442\u0430\u043d\u0430\u043b\u0438 \u043e\u0440\u0433\u0430\u043d\u0438.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Organi artifi\u010bjali - kemm waslet ix-xjenza fl-2026&quot;","block_context":{"text":"Organi artifi\u010bjali - kemm waslet ix-xjenza fl-2026","link":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/category\/organi-artificjali-kemm-waslet-ix-xjenza-fl-2026\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/d181d18ad180d186d0b5.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/d181d18ad180d186d0b5.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/d181d18ad180d186d0b5.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/d181d18ad180d186d0b5.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":2470,"url":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/2026\/09\/23\/%d0%b8%d0%b7%d0%ba%d1%83%d1%81%d1%82%d0%b2%d0%b5%d0%bd%d0%b0%d1%82%d0%b0-%d0%ba%d1%80%d1%8a%d0%b2-%d0%b4%d0%be%d0%ba%d1%8a%d0%b4%d0%b5-%d0%b5-%d0%b4%d0%be%d1%81%d1%82%d0%b8%d0%b3%d0%bd%d0%b0\/","url_meta":{"origin":297,"position":4},"title":"Demm artifi\u010bjali - kemm waslet ix-xjenza fl-2026","author":"vkrastev2014","date":"23.09.2026","format":false,"excerpt":"\u0418\u0437\u043a\u0443\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u0430\u0442\u0430 \u043a\u0440\u044a\u0432 \u2013 \u0434\u043e\u043a\u044a\u0434\u0435 \u0435 \u0434\u043e\u0441\u0442\u0438\u0433\u043d\u0430\u043b\u0430 \u043d\u0430\u0443\u043a\u0430\u0442\u0430 \u043f\u0440\u0435\u0437 2026 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430 \u0411\u0438\u043e\u0440\u0435\u0430\u043a\u0442\u043e\u0440 \u0437\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u043e\u0434\u0441\u0442\u0432\u043e \u043d\u0430 \u043b\u0430\u0431\u043e\u0440\u0430\u0442\u043e\u0440\u043d\u043e \u043e\u0442\u0433\u043b\u0435\u0434\u0430\u043d\u0438 \u0447\u043e\u0432\u0435\u0448\u043a\u0438 \u0435\u0440\u0438\u0442\u0440\u043e\u0446\u0438\u0442\u0438. \u0412 \u043a\u043e\u043d\u0442\u0440\u043e\u043b\u0438\u0440\u0430\u043d\u0430 \u0441\u0440\u0435\u0434\u0430 \u0441\u0442\u0432\u043e\u043b\u043e\u0432\u0438 \u043a\u043b\u0435\u0442\u043a\u0438 \u0441\u0435 \u0440\u0430\u0437\u043c\u043d\u043e\u0436\u0430\u0432\u0430\u0442 \u0438 \u0434\u0438\u0444\u0435\u0440\u0435\u043d\u0446\u0438\u0440\u0430\u0442 \u0434\u043e \u0447\u0435\u0440\u0432\u0435\u043d\u0438 \u043a\u0440\u044a\u0432\u043d\u0438 \u043a\u043b\u0435\u0442\u043a\u0438. \u0422\u0435\u0445\u043d\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u044f\u0442\u0430 \u0432\u0441\u0435 \u043e\u0449\u0435 \u0435 \u0432 \u043a\u043b\u0438\u043d\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0440\u0430\u0437\u0440\u0430\u0431\u043e\u0442\u043a\u0430 \u0438 \u043d\u0435 \u043f\u0440\u0435\u0434\u0441\u0442\u0430\u0432\u043b\u044f\u0432\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u043e\u0434\u0441\u0442\u0432\u043e \u043d\u0430 \u0446\u044f\u043b\u0430 \u0438\u0437\u043a\u0443\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u0430 \u043a\u0440\u044a\u0432. \u041c\u043e\u0436\u0435 \u043b\u0438 \u0435\u0434\u0438\u043d \u0434\u0435\u043d\u2026","rel":"","context":"In &quot;Organi artifi\u010bjali - kemm waslet ix-xjenza fl-2026&quot;","block_context":{"text":"Organi artifi\u010bjali - kemm waslet ix-xjenza fl-2026","link":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/category\/organi-artificjali-kemm-waslet-ix-xjenza-fl-2026\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/d0bad180d18ad0b2.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/d0bad180d18ad0b2.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/d0bad180d18ad0b2.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/d0bad180d18ad0b2.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/d0bad180d18ad0b2.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x"},"classes":[]},{"id":2446,"url":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/2026\/09\/23\/%d0%b8%d0%b7%d0%ba%d1%83%d1%81%d1%82%d0%b2%d0%b5%d0%bd%d0%b8%d1%82%d0%b5-%d0%ba%d0%be%d1%81%d1%82%d0%b8-%d0%b4%d0%be%d0%ba%d1%8a%d0%b4%d0%b5-%d0%b5-%d0%b4%d0%be%d1%81%d1%82%d0%b8%d0%b3%d0%bd\/","url_meta":{"origin":297,"position":5},"title":"G\u0127adam artifi\u010bjali - kemm waslet ix-xjenza fl-2026","author":"vkrastev2014","date":"23.09.2026","format":false,"excerpt":"\u0418\u0437\u043a\u0443\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043a\u043e\u0441\u0442\u0438 \u2013 \u0434\u043e\u043a\u044a\u0434\u0435 \u0435 \u0434\u043e\u0441\u0442\u0438\u0433\u043d\u0430\u043b\u0430 \u043d\u0430\u0443\u043a\u0430\u0442\u0430 \u043f\u0440\u0435\u0437 2026 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430 \u041c\u043e\u0436\u0435 \u043b\u0438 \u043d\u0430\u0443\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0434\u0430 \u0441\u044a\u0437\u0434\u0430\u0434\u0435 \u0438\u0437\u043a\u0443\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u0430 \u043a\u043e\u0441\u0442 \u0438 \u0432\u044a\u0437\u043c\u043e\u0436\u043d\u043e \u043b\u0438 \u0435 \u0442\u044f \u0434\u0430 \u0431\u044a\u0434\u0435 3D \u0431\u0438\u043e\u043f\u0440\u0438\u043d\u0442\u0438\u0440\u0430\u043d\u0430? \u041a\u043e\u0441\u0442\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0430 \u0435\u0434\u043d\u0438 \u043e\u0442 \u043d\u0430\u0439-\u0437\u0430\u0431\u0435\u043b\u0435\u0436\u0438\u0442\u0435\u043b\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0442\u0440\u0443\u043a\u0442\u0443\u0440\u0438 \u0432 \u0447\u043e\u0432\u0435\u0448\u043a\u043e\u0442\u043e \u0442\u044f\u043b\u043e. \u0422\u0435 \u043d\u0435 \u0441\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0441\u0442\u043e \u0442\u0432\u044a\u0440\u0434\u0430 \u201e\u0440\u0430\u043c\u043a\u0430\u201c, \u043a\u043e\u044f\u0442\u043e \u043f\u043e\u0434\u0434\u044a\u0440\u0436\u0430 \u043e\u0440\u0433\u0430\u043d\u0438\u0437\u043c\u0430. \u041a\u043e\u0441\u0442\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0442\u044a\u043a\u0430\u043d \u0435 \u0436\u0438\u0432\u0430, \u043f\u043e\u0441\u0442\u043e\u044f\u043d\u043d\u043e \u0441\u0435\u2026","rel":"","context":"In &quot;Organi artifi\u010bjali - kemm waslet ix-xjenza fl-2026&quot;","block_context":{"text":"Organi artifi\u010bjali - kemm waslet ix-xjenza fl-2026","link":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/category\/organi-artificjali-kemm-waslet-ix-xjenza-fl-2026\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/d0bad0bed181d182d0b8.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/d0bad0bed181d182d0b8.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/d0bad0bed181d182d0b8.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/d0bad0bed181d182d0b8.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/d0bad0bed181d182d0b8.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/vkrastev1blog.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/d0bad0bed181d182d0b8.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]}],"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/297","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/65283547"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=297"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/297\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2432,"href":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/297\/revisions\/2432"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=297"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=297"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vkrastev1blog.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}